Morski Dzień Dziecka w Helu – wspólnie odkrywaliśmy tajemnice Bałtyku

Edukacja, zabawa i przygoda nad morzem

Morski Dzień Dziecka w Helu po raz kolejny udowodnił, że nauka o przyrodzie może być fascynującą przygodą dla całych rodzin! Wydarzenie zgromadziło zarówno mieszkańców Helu, jak i odwiedzających półwysep turystów, którzy chętnie brali udział w bogatym programie edukacyjnym i artystycznym poświęconym Morzu Bałtyckiemu oraz jego niezwykłym mieszkańcom. Uczestnicy wydarzenia mogli korzystać z atrakcji przygotowanych z myślą o całych rodzinach.  

Foki w centrum uwagi

Jednym z głównych tematów Dnia Dziecka w Helu były bałtyckie foki. Podczas prelekcji połączonej z pokazem karmienia w fokarium oraz w trakcie licznych rozmów na stoiskach, uczestnicy mogli dowiedzieć się, jakie zagrożenia czyhają na te zwierzęta oraz dlaczego ważna jest ich ochrona.

Dzieci i dorośli wysłuchali, co zrobić podczas spotkania z foką na plaży oraz, jak działa Ośrodek Rehabilitacji fok Stacji Morskiej UG im. Profesora Krzysztofa Skóry w Helu i jak wygląda proces bezpiecznego przywrócenia rehabilitowanej foki do środowiska naturalnego.


Podwodny świat Zatoki Puckiej na wyciągnięcie ręki

Jednym z wyczekiwanych punktów programu były zajęcia terenowe poświęcone odkrywaniu podwodnego świata Zatoki Puckiej. O godzinie 11:30 uczestnicy spotkali się na plaży, gdzie rozpoczęła się niezwykła lekcja biologii morskiej w terenie.

Podczas zajęć można było obserwować zaciąg specjalnie przygotowaną siecią badawczą, a następnie przyjrzeć się organizmom zamieszkującym przybrzeżne wody. Duże zainteresowanie wzbudziły obserwacje prowadzone za pomocą batyskopu, który pozwala zajrzeć pod powierzchnię morza bez konieczności nurkowania.

Zebrany materiał był następnie analizowany wspólnie z prowadzącymi zajęcia. Dzieci i dorośli mieli okazję z bliska obejrzeć złowione organizmy morskie i dowiedzieć się, jaką pełnią w bałtyckim ekosystemie.


Nauka przez zabawę

Przez cały czas trwania wydarzenia dostępne były liczne stanowiska edukacyjne. Uczestnicy mogli korzystać z wielkoformatowych gier i układanek, rozwiązywać zadania na magnetycznych puzzlach oraz sprawdzać swoją wiedzę podczas zabawy z morskim kołem fortuny.

Popularnością cieszyła się również gra terenowa z nagrodami, która zachęcała do aktywnego poznawania ciekawostek związanych z Morzem Bałtyckim. Dzięki temu najmłodsi uczestnicy mogli zdobywać wiedzę w angażujący sposób.

W specjalnie przygotowanym kąciku małego odkrywcy dzieci miały możliwość poznania różnorodności bałtyckiej fauny oraz samodzielnego prowadzenia prostych obserwacji przyrodniczych przy pomocy mikroskopów.


Warsztaty rysowania

Dużą popularnością cieszyły się także warsztaty rysowania humbaka (Megaptera Novaeangliae). Ich uczestnicy poznawali budowę ciała, charakterystyczne cechy oraz zachowania tych niezwykłych ssaków morskich. Następnie, pod okiem prowadzących, tworzyli własne ilustracje.

Warsztaty były doskonałym przykładem połączenia edukacji przyrodniczej z aktywnością artystyczną. Dzięki temu dzieci mogły nie tylko rozwijać swoje umiejętności plastyczne, ale również lepiej zapamiętać zdobyte informacje.


Artystyczne aktywności pełne Energii

Morski Dzień Dziecka był także okazją do rozwijania zdolności artystycznych w strefie naszego partnera – Energi SA. Dzieci brały udział w kreatywnych warsztatach, podczas których tworzyły podstawki i ramki dekoracyjne wykonywane z materiałów tekstylnych, koralików, guzików i suwaków.

Warsztaty nie tylko rozwijały wyobraźnię, ale również promowały ideę ponownego wykorzystywania materiałów i twórczego podejścia do recyklingu. Powstałe prace uczestnicy mogli zabrać ze sobą jako pamiątkę z wydarzenia.

Szczególnym zainteresowaniem uczestników cieszył się również Foczy Teatr – wyjątkowe warsztaty artystyczno-teatralne, które połączyły twórczą zabawę z elementami edukacji ekologicznej.

Dzieci samodzielnie wykonywały focze pacynki z materiałów pochodzących z recyklingu, takich jak stare skarpetki, sznurki czy kamyki. Następnie wspólnie uczyły się piosenki „Co lubią foczki?”, by później wykorzystać własnoręcznie stworzone lalki podczas krótkich przedstawień i zabaw teatralnych.


Miejsce do odpoczynku i rodzinnej integracji

Organizatorzy zadbali również o przestrzeń przeznaczoną na odpoczynek i wspólne spędzanie czasu. Przez cały dzień funkcjonowała strefa relaksu, gdzie uczestnicy mogli odpocząć po licznych aktywnościach, podziwiać nadmorskie krajobrazy oraz cieszyć się atmosferą tego wyjątkowego dnia.

To właśnie połączenie edukacji, zabawy i możliwości spędzenia czasu na świeżym powietrzu sprawiło, że wydarzenie przyciągnęło tak wielu uczestników.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego oraz Stację Morską Uniwersytetu Gdańskiego im. Profesora Krzysztofa Skóry w Helu.

Partnerem CSR wydarzenia jest Energa SA z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.

Wydarzenie dofinansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Przyjaciele bałtyckiej przyrody”.

„Plażowy podręcznik” – odkryj tajemnice bałtyckiej przyrody!

W ramach projektu „Przyjaciel bałtyckiej przyrody – wydarzenia edukacyjne w roku 2025 oraz 2026″. dofinansowanego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku, powstał „Plażowy podręcznik” – publikacja edukacyjna poświęcona mieszkańcom bałtyckiego wybrzeża. Opracowanie w przystępny sposób prezentuje wybrane gatunki występujące w wodach przybrzeżnych, na plażach oraz terenach wydmowych, zachęcając do uważnego poznawania i ochrony nadmorskiej przyrody.

Publikacja jest dostępna online: POBIERZ

„Plażowy podręcznik” jest również dystrybuowany podczas wybranych wydarzeń edukacyjnych organizowanych przez Stację Morską im. Prof. Krzysztofa Skóry oraz Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. Kolejną okazją do jego otrzymania będzie wydarzenie z okazji Dnia Dziecka – 1 czerwca 2026 r. w Helu.

Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Przyjaciel bałtyckiej przyrody – wydarzenia edukacyjne w roku 2025 oraz 2026″.

 

Morski Dzień Dziecka w Helu – wspólnie odkrywamy tajemnice Bałtyku

Już w poniedziałek, 1 czerwca, w godzinach 10:00–16:00 zapraszamy do wspólnego świętowania Morskiego Dnia Dziecka w Helu. Na uczestników czekać będziemy przy wejściu do fokarium Stacji Morskiej im. Profesora Krzysztofa Skóry Uniwersytetu Gdańskiego w Helu.

W programie wydarzenia znajdą się liczne atrakcje edukacyjne oraz warsztaty i aktywności przybliżające fascynujący świat Morza Bałtyckiego oraz jego mieszkańców. Szczególną uwagę poświęcimy bałtyckim fokom i ich ochronie.

Uczestnicy dowiedzą się, jak zachować się podczas spotkania z foką na plaży, dlaczego rehabilitacja fok jest tak ważna oraz jak wygląda proces pomocy zwierzętom, wymagającym opieki, i ich powrót do natury.

Na dzieci i dorosłych czekać będą interaktywne konstrukcje edukacyjne 3D, puzzle magnetyczne, wielkoformatowe gry i układanki, morskie koło fortuny, gra terenowa z nagrodami oraz kącik małego odkrywcy, gdzie będzie można bliżej poznać faunę Bałtyku. Nie zabraknie również możliwości obserwacji ryb, skorupiaków i innych organizmów morskich.

W programie przewidziano także warsztaty i zajęcia terenowe:

O godzinie 11:30 zapraszamy na wspólne odkrywanie podwodnego świata Zatoki Puckiej. Uczestnicy będą mogli obserwować zaciąg specjalnie przygotowaną siecią, prowadzić obserwacje batyskopem oraz analizować zebrany materiał bezpośrednio na helskiej plaży.

Warsztaty rysowania fok
O godzinie 13:00 rozpoczną się warsztaty rysowania fok. Zapraszamy na interesujące warsztaty plastyczne, podczas których uczestnicy poznają anatomię i charakterystyczne cechy bałtyckich fok, a następnie stworzą ich własne ilustracje.

Artystyczne warsztaty
Od godziny 10:00-16:00 będzie można wziąć udział w kreatywnych warsztatach tworzenia podstawek i ramek z wykorzystaniem materiałów tekstylnych, guzików, koralików i suwaków.

Foczy Teatr

W godzinach 11:30-14:30 zapraszamy na wyjątkowe warsztaty artystyczno-teatralne Foczy Teatr, podczas których uczestnicy stworzą własne focze pacynki z materiałów z recyklingu – starych skarpetek, kamyków i sznurka. Po części plastycznej wspólnie nauczymy się krótkiej, wesołej piosenki „Co lubią foczki?”, a następnie ożywimy wykonane pacynki podczas mini teatralnej zabawy. 🦭🎶

Uczestnicy zabiorą ze sobą własnoręcznie wykonaną pacynkę, poznają podstawy animacji lalki i będą mieli okazję rozwijać współpracę i twórczą ekspresję w grupie.

Przez cały czas trwania wydarzenia dostępna będzie również strefa relaksu i wspólnego świętowania nad morzem.

Partnerem CSR wydarzenia jest Energa SA z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.

Wydarzenie dofinansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Przyjaciele bałtyckiej przyrody”.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania fascynującego świata Bałtyku! 

Kreatywnie, ekologicznie i z Energ(i)ą! 5. Piknik Nauki Fahrenheita za nami!

24 maja Góra Gradowa ponownie zamieniła się w przestrzeń pełną nauki, inspiracji i dobrej zabawy. Podczas 5. Pikniku Nauki Fahrenheita uczestnicy mogli nie tylko poszerzać swoją wiedzę, ale także spojrzeć na kwestie środowiskowe z nowej perspektywy.

Dużym zainteresowaniem cieszyło się nasze stoisko przygotowane we współpracy z Partnerem CSR wydarzenia – Energą z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.

Przez cały czas trwania wydarzenia stoisko przyciągało dzieci, młodzież i całe rodziny, które chętnie angażowały się w przygotowane aktywności edukacyjne i warsztatowe. Dużą popularnością cieszyły się warsztaty tworzenia ekologicznych zegarów. Uczestnicy z ogromnym zaangażowaniem pracowali nas swoimi projektami, wykorzystując naturalne materiały oraz elementy, którym nadano drugie życie – stare deski, fragmenty paneli, puzzle czy drobne dodatki dekoracyjne, które następnie mogli zabrać do domów. Dzieci z dużą swobodą eksperymentowały z materiałami, rozwijając wyobraźnię i umiejętności manualne, a następnie z dumą prezentowały swoje prace.

Wiele pozytywnych emocji wzbudzało również ekologiczne koło fortuny. Uczestnicy chętnie podejmowali wyzwania, rozwiązywali eko-łamigłówki, odpowiadali na pytania dotyczące segregacji odpadów, oszczędzania energii i ochrony środowiska. Nauka poprzez zabawę okazała się doskonałym sposobem na wspólne zdobywanie wiedzy i budowanie ekologicznej świadomości.

Przez cały dzień stoisku towarzyszyła pełna energii i dobrej zabawy atmosfera. Nie brakowało uśmiechów, rozmów i wspólnego odkrywania, że działania na rzecz środowiska mogą być jednocześnie wartościowe i angażujące. Piknik po raz kolejny pokazał, że edukacja ekologiczna w praktycznym i kreatywnym wydaniu skutecznie inspiruje najmłodszych do świadomego działania.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i wspólnie spędzony czas. Do zobaczenia podczas kolejnych wydarzeń!

Partnerem CSR wydarzenia była Energa z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.




   

Zapraszamy na 5. Piknik Nauki Fahrenheita

 

Już 24 maja 2026 roku podczas 5. Pikniku Nauki Fahrenheita będzie można nie tylko poszerzyć swoją wiedzę, ale także spojrzeć na kwestie środowiskowe z nowej perspektywy. Na uczestników wydarzenia będzie czekało stoisko przygotowane we współpracy z naszym Partnerem CSR – EnergaSA z Grupy ORLEN, które na kilka godzin zamieni się w przestrzeń pełną inspiracji, angażujących działań i rozmów o tym, jak codzienne wybory wpływają na przyszłość naszej planety.

Zegary, które mają znaczenie

Czas nie zatrzymuje się…
Sekunda po sekundzie płynie dalej, odmierzając przyszłość naszej planety.
Każde tyknięcie przypomina: to od nas zależy, co będzie dalej.
Dbajmy o naszą planetę.
Teraz.

Jedną z głównych aktywności warsztatowych będzie tworzenie zegarów. Nie będą to jednak zwykłe przedmioty – staną się one symbolami upływającego czasu oraz decyzji podejmowanych każdego dnia, które mają wpływ na naszą planetę.

Uczestnicy warsztatów stworzą swoje zegary z materiałów naturalnych oraz tych, którym udało się nadać drugie życie. Stare panele podłogowe, zużyte deski, fronty mebli – elementy, które w domu często uznajemy za zbędne – staną się nową bazą dla kreatywnych projektów. Uzupełnione o naturalne dodatki, takie jak kamyczki czy patyczki, czy „zagubione” puzzle zamienią się w unikalne dzieła.

Wykorzystanie tego typu materiałów pokaże również uczestnikom warsztatów, że pozornie zbędnym przedmiotom, możemy nadać nowe znaczenie, jeśli tylko damy im szansę.

Nauka przez zabawę

Na odwiedzających będzie czekało również koło fortuny, które pozwoli sprawdzić swoją ekologiczną wiedzę w angażujący sposób.

Wśród kategorii znajdą się m.in.:

  • eko-łamigłówki,
  • ekologiczne krzyżówki,
  • zagadki dotyczące segregacji i ochrony środowiska,
  • pytania o oszczędzanie energii.

To doskonała okazja, by połączyć naukę z dobrą zabawą i odkryć, jak wiele już wiemy oraz czego jeszcze możemy się nauczyć.

Czas działać

Nasze stoisko na Pikniku Nauki Fahrenheita to zaproszenie do refleksji i działania. Czas płynie nieubłaganie, ale wciąż mamy wpływ na to, jak będzie wyglądać przyszłość naszej planety.

Niech każde tyknięcie zegara przypomina nam, że decyzje podejmujemy tu i teraz.

Dołącz do nas 24 maja!
Będziemy na Ciebie czekać na Górze Gradowej w godzinach 11:00-16:00.

Do zobaczenia!

Partnerem CSR wydarzenia jest @EnergaSA z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”. 

 

Dziękujemy za udział w XXIV Międzynarodowym Dniu Bałtyckiego Morświna!

17 maja 2026 r. na Skwerze Kościuszki w Gdyni, przy Pomniku Morświna, odbył się XXIV Międzynarodowy Dzień Bałtyckiego Morświna. Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili nasze strefy edukacyjne i wspólnie z nami odkrywali fascynujący świat jedynego bałtyckiego walenia.

Na uczestników czekały cztery strefy tematyczne, prowadzone przez edukatorów Błękitnej Szkoły ze Stacji Morskiej im. Profesora Krzysztofa Skóry UG oraz przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, które cieszyły się dużym zainteresowaniem zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych.

Strefie Odkrywców – partnera CSR wydarzenia EnergaSA z Grupy ORLEN, dzieci mogły przenieść się do świata przyrody dzięki kinu sferycznemu oraz licznym aktywnościom edukacyjnym. W Strefie Podwodnych Dźwiękówuczestnicy mieli okazję posłuchać, jak brzmi Bałtyk i dowiedzieć się więcej o wpływie hałasu na organizmy morskie. Strefa Wiedzy o Morświnie pozwoliła zgłębić temat biologii, ekologii oraz zagrożeń dla tego gatunku, a także poznać sposoby jego ochrony. Z kolei w Strefie Nauki przez Zabawę można było wziąć udział w interaktywnych działaniach i sprawdzić swoją wiedzę w quizie dźwiękowym.

Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się Strefa Odkrywców naszego partnera CSR @EnergaSA z Grupy ORLEN, gdzie dzieci i dorośli z zaciekawieniem oglądali filmy w specjalnie przygotowanym kinie sferycznym 360°. Dużym powodzeniem cieszyły się również aktywności przygotowane dla najmłodszych, takie jak kurtyna wodna, czy quiz dźwiękowy.

Cieszymy się, że tak wiele osób odwiedziło nasze strefy. Liczba pytań oraz zaangażowanie uczestników w przygotowane aktywności pokazują, że temat ochrony Bałtyku budzi duże zainteresowanie. To daje nam motywację do dalszej pracy na rzecz podnoszenia świadomości ekologicznej oraz realnego zaangażowania w ochronę środowiska morskiego – podkreśla jedna z organizatorek wydarzenia, Specjalistka ds. Projektów w Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego – Małgorzata Gdaniec.

Dziękujemy wszystkim za obecność i do zobaczenia za rok!

Partnerem CSR wydarzenia jest EnergaSA z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.

 Wydarzenie dofinansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Przyjaciele bałtyckiej przyrody”.

#Energa #EnergaWłącza #EnergaWłączaCiekawośćŚwiata

Podobało Wam się to wydarzenie?
Jeżeli tak, to już teraz zapraszamy na kolejne – Morski Dzień Dziecka w Helu, który odbędzie się 1 czerwca 2026 r.Czeka na Was jeszcze więcej morskich inspiracji, wiedzy i rodzinnej zabawy.

Do zobaczenia!

 

Zapraszamy na XXIV Międzynarodowy Dzień Bałtyckiego Morświna!

Zapraszamy wszystkich miłośników morza, przyrody i edukacji ekologicznej na wyjątkowe wydarzenie poświęcone jedynemu waleniowi żyjącemu w Bałtyku – morświnowi.  

Spotykamy się w niedzielę, 17 maja 2026 roku, w godzinach 10:00–16:00 na Skwerze Kościuszki w Gdyni, tuż przy Pomniku Morświna (naprzeciwko Akwarium Gdyńskiego), aby wspólnie świętować XXIV Międzynarodowy Dzień Bałtyckiego Morświna

Morświn Phocoena phocoena to jedyny gatunek walenia zamieszkujący Morze Bałtyckie. Ten niewielki ssak morski (ok. 170 cm długości i masy 70 kg) to bliski kuzyn delfina. W naszym morzu jest gatunkiem krytycznie zagrożonym, przez co potrzebuje naszej uwagi i ochrony. Największymi zagrożeniami są dla niego: sieci rybackie, w których morświny giną przez przypadkowe zaplątanie, podwodny hałas, zanieczyszczenia chemiczne i odpady.

Tegoroczne wydarzenie to nie tylko okazja do zdobycia wiedzy, ale także do aktywnego udziału w inspirujących i angażujących działaniach edukacyjnych dla całych rodzin.

W ramach wydarzenia, na uczestników czekać będą cztery strefy tematyczne zorganizowane przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego oraz Edukatorów Błękitnej Szkoły z @Stacja Morska im. Profesora Krzysztofa Skóry UG:

  • STREFA ODKRYWCÓW

W strefie Energi przygotowano liczne aktywności: wielkoformatowe puzzle, bałtyckie domino, kolorowanki, modele edukacyjne, lupy i binokulary oraz zadania i zagadki dla starszych dzieci. Na uczestników czekać będą także materiały edukacyjne i drobne upominki.

Dodatkowo, powstanie wyjątkowa przestrzeń dla dzieci, w której będzie można przenieść się do świata nauki i przyrody dzięki kinu sferycznemu 360°.
Najmłodsi zobaczą krótkie filmy edukacyjne, takie jak „Wielka podwodna przygoda Barneya i Beeniego”, „Super Salvador” oraz „Tajemnice drzew”, które w przystępny sposób pokazują zależności w przyrodzie i wpływ człowieka na środowisko. 

  • STREFA PODWODNYCH DZWIĘKÓW

W tej strefie będzie można doświadczyć czegoś naprawdę niezwykłego – odsłuchu podwodnych dźwięków. Dzięki hydrofonowi zanurzonemu w wodzie i nagłośnieniu uczestnicy poznają świat dźwięków Bałtyku oraz dowiedzą się, czym jest hałas podwodny i jak wpływa na zwierzęta morskie, a w tym właśnie bohaterów naszego wydarzenia – morświny, które wykorzystują echolokację.

  • STREFA WIEDZY O MORŚWINIE

W strefie Wiedzy o morświnie, edukatorzy Stacji Morskiej UG im. Krzysztofa Skóry
w Helu, przybliżą zagadnienia związane z ochroną morświnów biologią i ekologią. Uczestnicy wydarzenia będą mogli zapoznać się ze zjawiskiem przyłowu oraz sposobami jego ograniczania, a także poznać alternatywne narzędzia połowowe. Na stoisku zostaną również zaprezentowane specjalistyczne urządzenia, takie jak pingery i hydrofony.

  • STREFA NAUKI PRZEZ ZABAWĘ

Czwarta strefa pozwoli uczestnikom wziąć udział w eksperymentach i interaktywnych działaniach. Na stoisku zostanie rozstawione akwarium i przeprowadzone doświadczenie z kurtyną bąbelkową. Co więcej, odwiedzający będą mogli wziąć udział w specjalnie przygotowanym quizie dźwiękowym, który pozwoli sprawdzić swoją wiedzę o świecie podwodnych dźwięków.

Międzynarodowy Dzień Bałtyckiego Morświna to coś więcej niż plenerowe wydarzenie. To inicjatywa, która ma na celu zwiększenie świadomości ekologicznej i budowanie odpowiedzialności za stan naszego morza. To także okazja, by lepiej zrozumieć, jak nasze codzienne decyzje wpływają na życie w Bałtyku.

Zapraszamy całe rodziny, mieszkańców i turystów – przyjdźcie, odkrywajcie, słuchajcie i uczcie się razem z nami.

Partnerem CSR wydarzenia jest EnergaSA z Grupy ORLEN w ramach projektu „Kierunek Bałtyk”.

Wydarzenie dofinansowane jest ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku w ramach projektu „Przyjaciele bałtyckiej przyrody”.

#Energa   #EnergaWłącza  #EnergaWłączaCiekawośćŚwiata

Zdjęcie: archiwum Stacja Morska im. Profesora Krzysztofa Skóry UG

Fundusz „Seminarium TuuM” – nowa inicjatywa na rzecz wspólnoty akademickiej

Na Uniwersytecie Gdańskim zainaugurowano nową inicjatywę wspierającą rozwój działań naukowych i społecznych. W środę 1 kwietnia 2026 roku Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego podpisała umowę darowizny, na mocy której – dzięki hojności dwojga naukowców z UG – powołany został fundusz „Seminarium TuuM”.

Podpisywanie umowy dot. darowizny na utworzenie funduszu "Seminarium TuuM", fot. B. Jętczak
Darowizna zasili specjalnie utworzony fundusz, z którego finansowane będą stypendia dla studentów i pracowników naukowych, wsparcie działalności naukowej, kulturalnej i sportowej społeczności akademickiej Uniwersytetu Gdańskiego. Darczyńcami są prof. dr hab. Maria Mendel oraz prof. dr hab. Tomasz Szkudlarek – pedagodzy, uznani naukowcy UG i wieloletni członkowie społeczności akademickiej. Granty będą przyznawane corocznie od października 2026 roku. 

O to, skąd się wziął pomysł na zorganizowanie funduszu, zapytaliśmy prof. Tomasza Szkudlarka:

– Chcieliśmy na wsi, gdzie mieszkamy, zorganizować takie miejsce, które byłoby przestrzenią spotkań, seminariów, jakiejś rezydencji. Myśleliśmy o tym, by postawić jakiś letni domek, który mógłby pełnić taką gościnną funkcję, kiedy przejdziemy na emeryturę, żeby sobie jeszcze trochę tym akademickim życiem pooddychać. Niestety to nam się nie udało. Wtedy pomyśleliśmy, że zorganizujemy podobne działania we współpracy z Uniwersytetem – opowiada prof. Tomasz Szkudlarek. – Ja i Maria wywodzimy się z nauk społecznych i z humanistyki – i mamy poczucie, że w tych dziedzinach trudniej jest uzyskiwać zewnętrzne finansowanie, gdy na przykład chce się zorganizować jakieś spotkanie międzynarodowe, zapraszać gości z wykładami czy organizować seminaria (…) Obecnie wokół nauk społecznych i humanistyki dzieje się mnóstwo fantastycznych rzeczy, które mają charakter międzydziedzinowy i interdyscyplinarny. Ten obszar pomiędzy humanistyką, naukami społecznymi, sztuką, performatywnymi sztukami, kinem, literaturą, to po prostu niesłychanie aktywne pole. Tymczasem łatwiej tego typu wydarzenia organizować poza uniwersytetem niż w uniwersytecie.

Prof. Maria Mendel i prof. Tomasz Szkudlarek
 

Nowy fundusz będzie finansował przedsięwzięcia o rozmaitym charakterze – od projektów badawczych, przez inicjatywy edukacyjne i kulturalne, po działania animacyjne i artystyczne. Kluczowym celem „Seminarium TuuM” jest tworzenie wiedzy sprzyjającej rozwojowi demokratycznych wspólnot oraz praktykowaniu solidarności w życiu społecznym i akademickim. Darczyńcy podkreślają znaczenie współpracy, współodpowiedzialności oraz troski o dobro wspólne, a poprzez swoje wsparcie chcą przyczynić się do wzmacniania idei wspólnotowości, solidarności i zaangażowania społecznego.

– Postanowiliśmy siać dalej dobro, którego doświadczyliśmy – dodaje główna pomysłodawczyni funduszu, prof. Maria Mendel. – Uniwersytet Gdański jest naszą kolebką, bez której nie zaistnielibyśmy jako my, czyli Tomek i Maja. Dzięki naszej darowiźnie chcemy umożliwić przede wszystkim organizację seminariów naukowych – łacińskie „seminarium” pochodzi od siania, siewu ziaren. Całe przedsięwzięcie nazwaliśmy „Seminarium TuuM”, po łacinie: „Seminarium Wasze” – by akcentować podmiotowość grantobiorców (a wyróżnienie T i M w nazwie wskazuje nasze, czyli Tomka i moje, imiona). 

Umowę podpisano z udziałem przedstawicieli wszystkich stron. Uniwersytet Gdański reprezentował Prorektor ds. Badań Naukowych prof. dr hab. Wiesław Laskowski, stronę darczyńców – prof. Maria Mendel oraz prof. Tomasz Szkudlarek, a ze strony Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego dokument sygnowali Prezes Zarządu Marzena Chojnacka oraz Wiceprezes Krzysztof Podniesiński

Utworzenie funduszu „Seminarium TuuM” stanowi ważny krok w kierunku dalszego wzmacniania zaangażowania społecznego Uniwersytetu Gdańskiego oraz budowania przestrzeni dla rozwoju idei, które łączą działalność naukową z odpowiedzialnością za wspólnotę.

Artykuł we współpracy z Karolina Żuk-Wieczorkiewicz/CKiP, fot. Bartłomiej Jętczak

Mobilne laboratorium w służbie jezior – nowy projekt monitoringu wód jeziornych

Współpraca nauki i instytucji publicznych w konkretnych działaniach na rzecz ochrony  środowiska – w Borucinie oficjalnie zainaugurowano nowy projekt monitoringu wód jeziornych, w którym zostanie wykorzystane nowoczesne mobilne laboratorium! Specjalnie dostosowany samochód z przyczepą pozwoli na bezpieczny przewóz sprzętu badawczego i wykonywanie większej liczby analiz w terenie. Projekt będzie realizowany przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego oraz  naukowców z Centrum Monitoringu i Ochrony Wód UG w Borucinie dzięki wsparciu finansowemu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Nowy etap badań nad jakością wód

Uroczyste spotkanie inaugurujące projekt odbyło się 31 marca 2026 r. w Centrum Monitoringu i Ochrony Wód Uniwersytetu Gdańskiego w Borucinie. Miało charakter informacyjny, a także oficjalnie rozpoczęło etap działań terenowych, które będą prowadzone w najbliższych miesiącach.

– Dzisiejszy dzień jest szczególny: pokazuje kolejny dobry przykład współpracy środowiska akademickiego – tutaj Uniwersytetu Gdańskiego i Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego – oraz instytucji publicznych, w postaci Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska – powiedział Prorektor ds. Badań Naukowych prof. dr hab. Wiesław Laskowski, otwierając wydarzenie – Bardziej efektywne prowadzenie badań naukowych, szczególnie w tematyce ochrony przyrody, jest niezmiernie ważne. Nie chodzi wyłącznie o to, aby poszerzać wiedzę na temat środowiska i jego ochrony, na temat klimatu, ale aby zwracać również uwagę na to, że te badania mają wpływ społeczny. Zarówno w wymiarze makro, jako wpływ na planetę, na której żyjemy, jak i w wymiarze lokalnym, jako wpływ na nasz region, czyli na to, jak w sposób zrównoważony korzystać z tego naszego pięknego zakątka Polski, tutaj na Kaszubach. Z tego miejsca chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy byli w ten projekt od początku zaangażowani. Dziękuję serdecznie, dziękuję.

Głos zabrał również  Wiceprezes WFOŚiGW Łukasz Lesner:

– Od lat wspieramy działalność Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego. Wszyscy musimy chronić środowisko, a żeby je dobrze chronić należy je badać i temu będzie służyło mobilne laboratorium. Wspieramy i nadal będziemy wspierać inicjatywy, których celem jest ochrona środowiska – powiedział.

Projekt realizowany jest przez Fundację Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego we współpracy z Centrum Monitoringu i Ochrony Wód UG, a jego wdrożenie możliwe było dzięki dofinansowaniu w wysokości 147 850,70 zł ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Mobilne laboratorium – zwiększona skuteczność monitoringu wód

Jednym z najważniejszych założeń projektu był zakup samochodu wraz z przyczepą, który został specjalnie dostosowany na potrzeby mobilnego laboratorium, umożliwiając precyzyjną i szybką metodę poboru próbek wody oraz wykonywanie badań bezpośrednio w terenie. Tak wyposażony samochód terenowy daje możliwość dojazdu do strefy brzegowej jezior i rzek, umożliwia wstępną obróbkę próbek środowiskowych oraz ich transport w warunkach chłodniczych, dając gwarancję wysokich standardów badań monitoringowych.

Dzięki mobilnemu laboratorium badacze będą mogli dotrzeć do miejsc, do których dostęp jest utrudniony. Pozwoli to na uzyskanie dużej bazy danych o jakości wód oraz  źródłach ich zanieczyszczeń. Rozwinięcie badań w kierunku precyzyjnej oceny czynników kształtujących jakość wód powierzchniowych w kontekście silnej antropopresji, dopływu zanieczyszczeń, zmiany klimatu musi być istotnym elementem polityki środowiskowej do walki z globalnym ociepleniem – powiedziała Kierowniczka Centrum Monitoringu i Ochrony Wód UG prof. Julita Dunalska.

Jak zaznacza prof. Dunalska, mobilne laboratorium będzie wspierało pracę nie tylko naukowców, ale również wolontariuszy. Jednym z priorytetowych zadań oddziału terenowego CMiOW w Borucinie jest włączenie obywateli w proces monitoringu jakości wód, co pozwala na budowanie bazy danych oraz zwiększenie świadomości społecznej na temat funkcjonowania ekosystemów wodnych.

Wspomniane nowe możliwości powstałe dzięki mobilnemu laboratorium znacząco zwiększą skuteczność monitorowania wód jeziornych, co z kolei pozwoli na wcześniejsze wykrywanie problemów takich jak zanieczyszczenia, zmiany pH, zasolenie, wzrost stężenia związków azotu i fosforu, co stworzy możliwość szybkiego reagowania na pojawiające się zagrożenia środowiskowe.

11 jezior pod obserwacją

W ramach tego innowacyjnego projektu monitoringiem objętych zostanie 11 zbiorników wodnych w województwie pomorskim, a oznaczane będą takie parametry, jak: przezroczystość, temperatura, stężenie tlenu rozpuszczonego, nasycenie wody tlenem, przewodnictwo elektryczne, azot całkowity, azot amonowy, azot azotanowy, fosfor całkowity, fosforany, chlorofil.

Na podstawie zebranych danych opracowane zostaną raporty zawierające ocenę stanu troficznego jezior. Wyniki badań posłużą zarówno ochronie środowiska, jak i podejmowaniu decyzji dotyczących zarządzania zasobami wodnymi.


Wspólnie dla środowiska

Projekt to przykład ścisłej współpracy pomiędzy środowiskiem naukowym a WFOŚiGW w Gdańsku, który przekazał środki na zakup i wyposażenie mobilnego laboratorium (w wysokości 147 850,70 zł). Realizacja badań spoczywa na Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego oraz naukowcach z Centrum Monitoringu i Ochrony Wód.

Badania pomogą w opracowaniu skutecznych strategii ochrony i rekultywacji jezior poprzez kontrolę poziomu eutrofizacji, a wczesna interwencja może pomóc w ochronie ekosystemu jezior przed degradacją.

Fundacja we współpracy z Centrum Monitoringu prowadzi projekt wolontaryjnego monitoringu wód, w ramach którego zakupiona już została łódź oraz kajaki. Zakupiony samochód z wyposażeniem będzie mobilnym laboratorium do przewożenia sprzętu i próbek wody. Cieszymy się, że dzięki wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku możemy prowadzić ten ważny dla środowiska projekt. Dziękujemy za zaufanie i z pierwszym tchnieniem wiosny zabieramy się do pracy. – powiedziała Marzena Chojnacka, Prezes Fundacji Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego.

Początek długofalowych działań

Inauguracyjne spotkanie w Borucinie stanowi ważny krok w kierunku rozwoju nowoczesnych metod monitoringu środowiska wodnego. Rozpoczęty projekt monitoringu stanu jakości i czystości wód przy pomocy zakupionego mobilnego laboratorium nie tylko wzmacnia potencjał badawczy Uniwersytetu Gdańskiego, ale także pokazuje, jak skuteczna może być współpraca nauki i instytucji publicznych w trosce o środowisko naturalne.